عملگرها در C++عملگرها در برنامه نويسي

عملگرها را در C++ ميتواند به چند دسته عملگرهاي محاسباتي، عملگرهاي رابطه اي، عملگرهاي منطقي، عملگرهاي ترکيبي و عملگرهاي بيتي تقسيم کرد. در اين مقاله سعي کرديم توضيح مختصري همراه با مثال در مورد پر استفاده ترين عملگرهاي برنامه نويسي داشته باشيم…

تساوي ( = ):

ميتوان گفت پر استفاده ترين عملگر در زبان هاي برنامه نويسي عملگر تساوي يا Assignment است. اين عملگر، مقدار سمت راست تساوي را در سمت چپ تساوي ذخيره ميکند. سمت چپ تساوي هميشه يک متغير است که ميتواند مقدار را در خود نگهدارد. اما سمت راست تساوي ميتواند يک عدد، يک کاراکتر (حرف) يا يک متغير داراي مقدار يا يک عمليات رياضي و محاسباتي باشد.

مثال:


int x = 5;
int y;
y = x;
char c = 'A';
float B = 8.02

بايد توجه داشته باشيم که هنگام استفاده از عملگر تساوي، بايد نوع مقداري که در سمت راست قرار ميگيرد متناسب با متغير سمت چپ باشد. براي مثال، اگر يک متغير از نوع char تعريف ميکنيد براي مقداردهي به آن فقط ميتواند از کاراکترها (حروف) استفاده کنيد و نميتوانيد در سمت راست تساوي از اعداد استفاده کنيد.


عملگرهاي محاسباتي (+  –  *  /  %  – –  ++):

هفت عملگر محاسباتي داريم که همانطور که از اسمشان مشخص است در محاسبات رياضي به کار ميروند. به ياد داشته باشيد که از اين عملگرها در سمت راست تساوي استفاده ميکنيم. علامت + عمل جمع و علامت – عمل تفريق و علامت / عمل تقسيم و علامت * عمل ضرب رياضي را انجام ميدهند. علامت % نيز که به mod معروف است، عمل باقيمانده تقسيم را انجام ميدهد، به اين صورت که عدد اول را بر عدد دوم به دفعات متوالي تقسيم ميکند (تا جايي که ديگر امکان تقسيم وجود نداشته باشد و خارج قسمت از عدد اول کوچکتر شود) و در نهايت باقيمانده تقسيم را برميگرداند. عملگر افزاينده ++ يک واحد به عدد اضافه ميکند و عملگر کاهنده – – يک واحد از عدد کم ميکند.

مثال: برنامه اي که دو عدد را از ورودي دريافت کند، آنها را با هم جمع کند سپس حاصل را در 2 ضرب و در خروجي نمايش دهد.


int x, y;
cin >> x >> y;
int z;
z = x + y;
cout << z * 2;

نکته: براي محاسبات رياضي ميتوانيد از پرانتز ( ) استفاده کنيد و اولويت ها همانند محاسبات رياضي انجام ميشوند. به اين صورت که ابتدا کاهنده و افزاينده داخل پرانتز و سپس ضرب و تقسيم و سپس جمع و تفريق انجام خواهند شد.


مثال: برنامه اي که عددي را از ورودي دريافت کند و يکان آن را در خروجي چاپ کند.


int A;
cin >> A;
cout << A % 10;

در مثال بالا، باقيمانده تقسيم عدد صحيح بر 10 را در خروجي چاپ ميکنيم که همان يکان آن عدد خواهد بود.


مثال: در برنامه زير، مقدار نهايي متغير X را مشخص کنيد:


int x = 5;
x++;
x--;
x--;
x = x * 2;
دستورمقدار
int x = 55
x++6
x–5
x–4
x = x*28

 


عملگرهاي رابطه اي ( == ، =! ، > ، < ، => ، =< ):

== (مساوي يا برابر): اين عملگر، عبارت هاي سمت راست و چپ را مورد بررسي قرار ميدهد که آيا با يکديگر برابر هستند يا خير. معمولاً درون شرط هاي if يا while يا for استفاده ميشود. طبيعيست که بايد هر دو متغير چپ و راست از يک نوع داده (data type) باشند.

مثال: برنامه اي بنويسيد که دو عدد را از ورودي دريافت کند و مشخص کند که آيا دو عدد وارد شده يکسان هستند يا خير


int a, b;
cin >> a >> b;
if (a == b)
cout << "a and b are the same";
else
cout << "not the same";

=! (نامساوي): اين عملگر برعکس عملگر مساوي عمل ميکند. يعني دو متغير سمت چپ و راست خود را بررسي ميکند که آيا نامساوي هستند يا خير.

مثال: همان مثال بالا را اينبار با عملگر نامساوي مينويسيم.


int a, b;
cin >> a >> b;
if (a != b)
cout << "a and b are not the same";
else
cout << "a and b are the same";

> و < (کوچکتر و بزرگتر): اين عملگرها نيز دو متغير سمت راست و چپ خود را بررسي ميکنند و در صورتي که متغير سمت چپ بزرگتر/کوچتر از متغير سمت راستي باشد، مقدار True را برميگردانند.

مثال: برنامه اي بنويسيد که دو عدد را از ورودي دريافت کند و مشخص کند کداميک بزرگتر است.


int a, b;
cin >> a >> b;
if (a > b)
cout << "a is bigger";
else
cout << "b is bigger";

=> و =< (کوچتر مساوي و بزرگتر مساوي): اين عملگرها نيز مانند عملگرهاي کوچکتر و بزرگتر عمل ميکنند با اين تفاوت که در صورتي که دو عدد با يکديگر مساوي باشند هم مقدار True را برميگرداند.

مثال: برنامه اي بنويسيد که عددي را از ورودي بگيرد و مشخص کند که آيا بين 1 تا 10 هست يا خير.


int a;
cin >> a;
if (a >= 1 && a <= 10)
cout << "Yes";
else
cout << "No";

عملگرهاي منطقي ( && ، || ، !):

&& (and): عملگر && زماني به کار ميرود که ميخواهيم دو يا چند شرط را طوري ادغام کنيم که حتماً تمام شرط ها صحيح باشند.

مثال: برنامه اي بنويسيد که عددي را از ورودي بگيرد و بررسي کند که آيا عدد مورد نظر زوج و بزرگتر از 10 است يا خير.


int a;
cin >> a;
if ((a > 10) && (a % 2 == 0))
cout << "yes";
else
cout << "no";

|| (or): عملگر || هم مشابه && براي چند شرط به کار ميرود با اين تفاوت که حداقل يکي از شرط ها صحيح باشد مقدار true را برميگرداند.

مثال: برنامه اي بنويسيد که عددي را از ورودي بگيرد. اگر عدد کوچکتر از 100 يا بزرگتر از 200 بود کلمه OK را چاپ کند در غير اينصورت کلمه NO را چاپ کند.


int a;
cin >> a;
if (a < 100 || a > 200)
cout << "OK";
else
cout << "NO";

! (NOT): عملگر ! که به آن نقيض ميگوييم، ميتواند شروط را برعکس کند. در صورتي که شرط نوشته شده غلط باشد، مقدار True برگردانده ميشود.

مثال: برنامه اي بنويسيد که عددي را از ورودي بگيرد، در صورتي که عدد بزرگتر از 50 باشد، يک پيغام مناسب چاپ کند.


int a;
cin >> a;
if (!(a<50))
cout << "number is bigger than 50";

همانطور که ملاحظه ميکنيد در مثال بالا، براي اينکه بفهميم عدد بزرگتر از 50 است، ميتوانيم نقيض کوچکتر بودن عدد از 50 را بررسي کنيم.


عملگرهاي محاسباتي رابطه اي (=+ , =- , =* , =/ , =%):

اين عملگرها صرفاً جهت خلاصه نويسي در برنامه نويسي استفاده ميشوند. خلاصه نويسي کمک زيادي به کم کردن کدها و زيباسازي برنامه ميکند.

براي مثال دستور زير:


a += b;

برابر است با:


a = a + b;

 

انجام پروژه هاي دانشجويي پذيرفته ميشود
کانال تلگرام ما: http://t.me/cproject

ديگر مطالب:
آموزش آرايه ها

عملگرها در زبان برنامه نویسی C++
Tagged on:                                                 

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

9 + 6 =